PLA bilen örtülen kagyz käseler, PE bilen örtülen kagyz käselerden has ekologiýa taýdan arassamy? Bu dogry däl!

Biziň durmuşymyzda bir gezek ulanylýan kagyz käseler hökman gerek. Garyndaşlary, dost-ýarlary we müşderileri kabul etmek üçin bolsun ýa-da mahabat hökmünde bolsun, bu kagyz käse hökman ulanylmaly. Häzirki wagtda bazarda bir gezek ulanylýan kagyz käseler köplenç PE örtülen kagyz käseler we PLA örtülen kagyz käselerdir. Bu iki materialyň haýsysy has gowy we ekologiýa taýdan has arassa?

Adaty kagyz stakanlar, adatça, suw geçirmeýän we ýag geçirmeýän gowy netije gazanmak üçin esasy kagyzyň ýüzüne PE örtük gatlagyny ulanýarlar. PE bilen örtülen kagyz stakanlar dargamaýar, yzyna gaýtarylmaýar we gaýtadan işlemek kyn. Adaty PE bilen örtülen kagyz stakanlary gaýtadan işlemek kyn, sebäbi kagyz stakanyň ýüzündäki polietilen plýonkany kagyz stakandan aýyrmak kyn.

PLA materialy biodegradasiýa edilýän täze materialdyr. Ol mekgejöwen krahmalyndan alynýan materialdyr. Ulanylandan soň, ol tebigatda belli bir şertlerde mikroorganizmler tarapyndan parçalanyp bilner we parçalanma ahyrsoňy uglerod dioksidini we suwy emele getirip biler.

PLA bilen örtülen käseler köplenç PE bilen örtülen kagyz käselere “ekologiýa taýdan arassa” alternatiwa hökmünde öňe sürülýär, hakykatda PLA-nyň esasan plastikden ýasalandygy we PE bilen örtülen kagyz käseler bilen birmeňzeş kynçylyklardan ejir çekýändigi. PLA-nyň biodegradasiýa ukyby iki şerte laýyk gelmelidir: 50%-60% çyglylyk we 50-70 gradus Selsiý temperaturasy. Şeýle şertlerde, mikroorganizmleriň PLA-ny birnäçe aýdan ýa-da ondan hem köp wagtdan soň ýuwaş-ýuwaşdan parçalamagy mümkin. Şeýle-de bolsa, tebigy gurşawyň parçalanmak üçin zerur bolan temperatura ýetmegi kyn. Eger PLA önümleri isleg boýunça taşlansa, olary hakykatdanam parçalap bolmaýar. PLA-ny parçalamak üçin ony ýöriteleşdirilen kompost zawodlarynda senagat taýdan gaýtadan işlemek gerek. Aslynda, bu senagat desgalary az sanly ýurtlarda bar.

Mundan başga-da, barlaglar PLA-nyň dargama tizliginiň süýji suwda we deňiz suwunda adaty plastmassalardan tapawutlanmaýandygyny görkezdi. Ýewropa Plastik Assosiasiýasy şeýle hem biodegradasiýa edilýän plastmassalaryň däp bolan dargamaýan plastmassalardan has ekologiýa taýdan arassa hasaplanyp bilinmejekdigini aýtdy. Eger dargama şertleri ýerine ýetirilmese, “dargaýan plastmassalar” bilen adaty plastmassalaryň arasynda hiç hili tapawut ýok.

PLA bilen örtülen kagyz käseler biodegradasiýa bolup bilse-de, PLA materiallarynyň bahasy PE-den 2-3 esse ýokary we çig malyň gymmatlygy bahalaryň ýokarlanmagyna getirýär. Şonuň üçin bazardaky esasy bir gezek ulanylýan kagyz käseler PE bilen örtülen kagyz käselerdir.